โอกาสและความท้าทายทางตลาดจากความตกลง RCEP

ความตกลงการค้าเสรี (Free Trade Agreement: FTA) คือ การรวมกลุ่มเศรษฐกิจโดยมีเป้าหมาย เพื่อลดอากรศุลกากรระหว่างประเทศภาคีให้เหลือน้อยที่่สุด หรือขจัดออกให้เป็นร้อยละ 0 ประกอบกับการกำหนดอัตราอากรศุลกากรปกติที่สูงกว่ากับประเทศนอกภาคี ทั้งนี้ โดยทั่วไปความตกลงการค้าเสรีในปัจจุบันจะครอบคลุมในประเด็นการเปิดเสรีการค้าสินค้า (Goods) โดยการลดอากรศุลกากรและอุปสรรคที่ไม่ใช่ภาษีเป็นหลัก รวมไปถึงการเปิดเสรีการค้าบริการ (Services) การลงทุน (Investment) และความร่วมมือในด้านต่าง ๆ (Cooperation) ด้วย

ทั้งนี้ ผู้ประกอบการ โดยเฉพาะ SME สามารถส่งออกไปยังประเทศต่าง ๆ ทั้งที่เป็นประเทศที่เป็นประเทศภาคีและไม่ใช่ภาคีภายใต้ความตกลงการค้าเสรีที่ประเทศไทยจัดทำหรือเข้าร่วม ตามความประสงค์ของผู้ประกอบการ แต่หากต้องการใช้ประโยชน์จากความตกลงการค้าที่ประเทศได้มีการจัดทำหรือเข้าร่วม ผู้ประกอบการจำเป็นต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขของเกณฑ์ภายใต้กฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า (Rule of Origin) เนื่องจากหากไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขของเกณฑ์ถิ่นกำเนิดสินค้าได้ ก็จะไม่สามารถใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษี หรือการลดอัตราอากรศุลกากรขณะนำเข้าไปยังประเทศปลายทางที่เป็นภาคีในความตกลง แม้ว่าสินค้าดังกล่าวจะอยู่ในรายการที่ได้รับสิทธิลดอัตราอากรศุลกากรก็ตาม

แนวทางการใช้ประโยชน์จาก FTA ของ SME

ผู้ประกอบการสามารถตรวจสอบได้ด้วยตนเองว่าสินค้าที่ต้องการส่งออก มีคุณสมบัติถูกต้องตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด และได้รับสิทธิลดหย่อน หรือยกเว้นภาษีนำเข้าภายใต้ FTA หรือไม่ ผ่านระบบROVERS (Rules of Origin Verification System)ละเอียดการใช้สิทธิระดับประเทศ (ประเทศคู่ภาคีที่ต้องการนำเข้าหรือส่งออกด้วย ภายใต้กรอบความตกลงต่าง ๆ) สามารถตรวจสอบได้ผ่านฐานข้อมูลพิกัดศุลกากรที่ได้รับสิทธิพิเศษทางภาษี

ความตกลงการค้าเสรี	แบบฟอร์มหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า
สิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากรเป็นการทั่วไป (GSP)	Form A
ความตกลงการค้าเสรีอาเซียน (ATIGA/AFTA)	Form D
สิทธิพิเศษทางการค้าระหว่างประเทศกำลังพัฒนา (GSTP)	Form GSTP
ความตกลงการค้าเสรีอาเซียน-จีน (ACFTA)	Form E
ความตกลงการค้าเสรีไทย-ออสเตรเลีย (TAFTA)	Form FTA
ความตกลงการค้าเสรีไทย-อินเดีย (TIFTA)	Form FTA
ความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจไทย-ญี่ปุ่น (JTEPA)	Form JTEPA
ความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจอาเซียน-ญี่ปุ่น (AJCEP)	Form AJ
ความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจอาเซียน-สาธารณรัฐเกาหลี (AKFTA)	Form AK
ความตกลงการค้าเสรีอาเซียน-อินเดีย (AIFTA)	Form AI
ความตกลงการค้าเสรีอาเซียน-ออสเตรเลีย-นิวซีแลนด์ (AANZFTA)	Form AANZ
ความตกลงการค้าเสรีไทย-เปรู (TPCEP)	Form TP
ความตกลงการค้าเสรีไทย-ชิลี (TCFTA)	Form TC
ความตกลงการค้าเสรีอาเซียน-ฮ่องกง (AHKFTA)	Form AHK
ความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (RCEP)	From RCEP
ความตกลงการค้าเสรีไทย-ศรีลังกา (SLTFTA)*	–
ความตกลงความเป็นหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจที่ใกล้ชิดยิ่งขึ้นไทย-นิวซีแลนด์ (TNZCEP)**	–

หมายเหตุ: * ความตกลง SLTFTA ลงนามแล้ว แต่ยังไม่มีผลบังคับใช้ (ข้อมูล ณ เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2567)

** ผู้ผลิต หรือผู้ส่งออกของไทย หรือบุคคลในประเทศที่สาม (Third Party) ที่ได้รับมอบอำนาจเป็นตัวแทนของผู้ผลิตของไทย สามารถรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าที่ผลิตและส่งออกจากไทยด้วยตนเองบนอินวอยซ์ (Invoice) โดยไม่ต้องให้หน่วยงานของราชการรับรองเพื่อส่งไปให้ลูกค้าในนิวซีแลนด์ใช้แสดงต่อศุลกากรของนิวซีแลนด์ในการขอลดอัตราภาษีศุลกากรนำเข้านิวซีแลนด์ภายใต้ TNZCEP