โอกาสทอง SME อาเซียน เจาะตลาดอาหารและเกษตรในสหราชอาณาจักร

สหราชอาณาจักร (UK) เป็นตลาดที่มีศักยภาพสูงสำหรับสินค้าเกษตรและอาหารจากอาเซียน โดยเฉพาะหลังจากการออกจากสหภาพยุโรปที่ทำให้มีการปรับเปลี่ยนข้อตกลงทางการค้าใหม่ ๆ เพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้ประกอบการในภูมิภาคนี้

1. ช่องทางรับสิทธิประโยชน์ทางการค้า (Preferential Trading Arrangements)

ผู้ประกอบการสามารถเลือกใช้สิทธิลดหรือยกเว้นภาษีนำเข้าผ่าน 3 ช่องทางหลัก ขึ้นอยู่กับที่ตั้งของธุรกิจ:

ระบบ DCTS (Developing Countries Trading Scheme): มอบสิทธิพิเศษแก่ประเทศกำลังพัฒนา เช่น กัมพูชา ลาว เมียนมา และติมอร์-เลสเต (ภาษี 0% เกือบทุกรายการ), ฟิลิปปินส์ (ภาษี 0% ประมาณ 92% ของรายการสินค้า) และ อินโดนีเซีย (ได้รับสิทธิลดภาษีจนถึง 31 ธันวาคม 2026),,
ความตกลงการค้าเสรี (FTA): UK มีข้อตกลงทวิภาคีกับ เวียดนาม (UKVFTA) และ สิงคโปร์ (UKSFTA) ซึ่งช่วยคงสิทธิประโยชน์ทางภาษีในระดับสูง,
ความตกลง CPTPP: ตั้งแต่ปลายปี 2024 สมาชิกอย่าง บรูไน มาเลเซีย สิงคโปร์ และเวียดนาม สามารถใช้ช่องทางนี้เพื่อเข้าสู่ตลาด UK ด้วยกฎระเบียบที่ยืดหยุ่นขึ้น

2. กฎการสะสมแหล่งกำเนิดสินค้าใหม่ (New Cumulation Rules)

ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2026 UK ได้จัดตั้ง "Asia Regional Cumulation Group" ซึ่งประกอบด้วย 18 ประเทศ (รวมถึงกัมพูชา อินโดนีเซีย ลาว เมียนมา ฟิลิปปินส์ ติมอร์-เลสเต และเวียดนาม)

หัวใจสำคัญ: SME สามารถนำวัตถุดิบจากประเทศในกลุ่มนี้มาแปรรูปในประเทศของตน และยังคงนับว่าสินค้านั้นเป็น "สินค้าที่มีแหล่งกำเนิดในประเทศ" เพื่อขอรับสิทธิภาษี 0% ได้
ช่วยให้ห่วงโซ่การผลิตในอาเซียนมีความเข้มแข็งและลดต้นทุนวัตถุดิบได้มากขึ้น

3. มาตรฐานความปลอดภัยและการปฏิบัติตามกฎระเบียบ (Compliance)

แม้จะได้สิทธิทางภาษี แต่สินค้าต้องผ่านเกณฑ์มาตรฐานที่เข้มงวดของ UK:

ความปลอดภัยด้านอาหาร: ต้องปฏิบัติตาม Food Safety Act 1990 โดยเน้นการตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) และระบบ HACCP
สารเคมีปนเปื้อน: ต้องตรวจสอบค่าสารตกค้าง (MRLs) ของยาฆ่าแมลงและสารปนเปื้อนอื่น ๆ เช่น อะฟลาทอกซิน ให้ไม่เกินเกณฑ์ที่กำหนด
สินค้าที่มีความเสี่ยงต่อป่าไม้ (Forest-risk commodities - FRC): สินค้าอย่าง โกโก้ และน้ำมันปาล์ม จะต้องผ่านกฎระเบียบด้านความยั่งยืนเพื่อป้องกันการตัดไม้ทำลายป่า

4. การติดฉลากและบรรจุภัณฑ์ (Labelling & Packaging)

ข้อมูลบนฉลากต้องชัดเจน อ่านง่าย และไม่ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิด:

ข้อมูลบังคับ: ชื่ออาหาร, ส่วนประกอบ (ระบุสารก่อภูมิแพ้ให้ชัดเจน), น้ำหนักสุทธิ, วันหมดอายุ, และชื่อ-ที่อยู่ของผู้นำเข้าใน UK,
บรรจุภัณฑ์ยั่งยืน: UK มีภาษีบรรจุภัณฑ์พลาสติก (Plastic Packaging Tax) หากใช้พลาสติกที่มีส่วนผสมรีไซเคิลน้อยกว่า 30%

5. ขั้นตอนเตรียมการส่งออก (Export Readiness)

SME ควรดำเนินการตามขั้นตอนดังนี้:

ระบุรหัสสินค้า (HS Code): ตรวจสอบรหัส 10 หลักของ UK (UKCC) เพื่อทราบอัตราภาษีและใบอนุญาตเฉพาะ
จัดทำสัญญาซื้อขาย: ระบุเงื่อนไข Incoterms 2020 ให้ชัดเจนเพื่อกำหนดจุดโอนความเสี่ยงและค่าใช้จ่าย
ขอหมายเลข EORI: ผู้นำเข้าใน UK ต้องมีเลขนี้เพื่อดำเนินพิธีการศุลกากร
เอกสารยืนยันแหล่งกำเนิด: เตรียม Form A หรือ Origin Declaration เพื่อใช้ลดภาษี

การได้รับใบรับรองมาตรฐานสมัครใจ (VSS) เช่น ISO 22000, BRCGS หรือ Fairtrade จะช่วยเพิ่มความเชื่อมั่นและสร้างโอกาสในการขยายตลาดไปยังห้างสรรพสินค้าชั้นนำในสหราชอาณาจักรได้ง่ายขึ้น