การตลาดปัจจัย 4 โอกาสของผู้ประกอบการ SME ไทยกับสังคมผู้สูงอายุ

ประเทศที่ประชากรกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มที่ (Super-Aged Society) มีจำนวน 13 ประเทศที่เข้าสู่สภาวะดังกล่าวตั้งแต่ปี 2020 และมีจำนวนถึง 34 ประเทศที่กำลังเข้าสู่สภาวะดังกล่าวในปี 2030 ซึ่งประเทศที่คาดว่าจะมีสัดส่วนจำนวนประชาสูงอายุมากที่สุดในปี 2030 ได้แก่ ญี่ปุ่น (ร้อยละ 30.7) เยอรมนี (ร้อยละ 28.2) และอิตาลี (ร้อยละ 26.8) ตามลำดับ โดยทั้งสามประเทศเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์สูงสุดตั้งแต่ปี 2015 เป็นต้นมา และในปี 2050 โลกจะกลายเป็นสังคมแห่งผู้สูงวัย ด้วยจำนวนสูงถึง 2,100 ล้านคนคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 1 ใน 5 ของประชากรโลกในจำนวนนี้อาศัยอยู่ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก 670 ล้านคน

แนวโน้มสังคมผู้สูงอายุที่เพิ่มทั้งจำนวนและช่วงอายุขัยอันเกิดจากเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการแพทย์สมัยใหม่ช่วยยืดอายุขัยของมนุษย์ให้ยาวขึ้นกว่าในอดีต ในหลายประเทศจึงเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มที่ (Super-Aged Society) นำมาซึ่งการขาดแคลนทรัพยากรแรงงาน จนต้องขยายช่วงวัยเกษียณ รวมถึงระบบสวัสดิการและสาธารณสุข ที่ไม่เพียงพอนำมาซึ่งโอกาสจากช่องว่างทางการตลาดที่ยังไม่ได้รับการเติมเต็ม ของตลาดอุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับปัจจัย 4 ในผู้สูงอายุ ได้แก่ อาหาร ที่อยู่อาศัย เครื่องแต่งกายและแฟชั่น และบริการด้านสุขภาพของผู้สูงอายุ

อาหารสำหรับผู้สูงอายุ จากความเสื่อมสภาพของอวัยวะของร่างกาย ทำให้ผู้สูงอายุหลายคนอยู่ในภาวะทุกโภชนาการ ไม่ว่าจะเป็นภาวะโภชนาการเกิน หรือภาวะโภชนาการต่ำ ต้องการอาหารเสริมต่าง ๆ เพื่อสร้างสมดุลให้แก่ร่างกายที่เหมาะสม ได้แก่

Medical Food อาหารทางการแพทย์ เพื่อตอบสนองความต้องการทางโภชนาการสำหรับผู้ป่วย ซึ่งอาจจะอยู่ในรูปแบบของอาหารปรุงสำเร็จเฉพาะผู้ป่วยแต่ละโรค อาหารเหลว หรืออาหารผงกึ่งสำเร็จรูปที่พร้อมผสม ตัวอย่างอาหารประเภทนี้ ได้แก่ นมหรือสารอาหารผงสำหรับผู้ป่วยเบาหวานเพื่อคุมปริมาณน้ำตาล เป็นต้น
Function Food ผลิตภัณฑ์อาหารเสริม สร้างสมดุล หรือควบคุมสุขภาพเฉพาะ ผู้สูงอายุที่ไม่ได้มีภาวะป่วยก็สามารถทานได้เพื่อผลลัพธ์ในเชิงป้องกัน ตัวอย่างอาหารประเภทนี้ ได้แก่ ผงไข่ขาว คอลลาเจน หรือแพลนท์โปรตีน เป็นต้น
Superfood อาหารที่อุดมไปด้วยสารอาหาร มีคุณค่าทางโภชนาการอย่างโปรตีน วิตามิน แร่ธาตุ สารต้านอนุมูลอิสระ ใยอาหาร กรดไขมันที่มีประโยชน์ และสารไฟโตนิวเทรียนต์ เช่น น้ำมันปลาจากปลาทะเล ข้าวกล้อง ข้าวโอ๊ต ข้าวบาร์เลย์ ควีนัว เมล็ดเชีย กรีกโยเกิร์ต มะเขือเทศ กระเทียม ขิง อบเชย เป็นต้น
Superfruit ผลไม้ที่อุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidants) รวมถึงสารอาหารที่มีประโยชน์อื่นๆ เช่น วิตามิน แร่ธาตุ ไฟเบอร์ และสารไฟโตนิวเทรียนต์ (Phytonutrients) ได้แก่ ผลไม้กลุ่มเบอร์รีที่มีรสเปรี้ยว และผลไม้อื่น ๆ เช่น ทับทิม พลัม กีวี เกรปฟรุ๊ต พีช เป็นต้น

ที่อยู่อาศัยสำหรับผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุจำนวนมากที่อยู่คนเดียว เริ่มที่จะละทิ้งที่อยู่อาศัยเดิม และเลือกที่จะเช่าโครงการที่มีการพัฒนาพื้นที่และสภาพแวดล้อมของชุมชนที่เหมาะกับการใช้ชีวิตบั้นปลายอย่างมีความสุข ไทยเป็นหนึ่งในประเทศเป้าหมายที่ผู้สูงอายุเลือกพำนักในระยะยาว เป็นโอกาสของผู้ประกอบการ SME ตลอดสายโซ่คุณค่าภายใต้การออกแบบด้วยแนวคิดเพื่อคนทั้งมวลหรือ Universal Design ตั้งแต่ธุรกิจบริการออกแบบสถาปัตยกรรมและตกแต่งภายใน ธุรกิจผลิตและจำหน่ายวัสดุก่อสร้าง ธุรกิจให้บริการก่อสร้าง ธุรกิจด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่เกี่ยวเนื่อง ธุรกิจฝึกอบรมและจัดหาบุคลากรดูแลผู้สูงอายุ ตลอดจนธุรกิจดูแลสุขภาพในลักษณะของ Wellness หรือ Nursing Care

เครื่องแต่งกายสำหรับผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุที่ชอบแฟชั่นดูดีทันสมัย หรือกลุ่มวัยทำงานที่มีอายุมากขึ้นกำลังก้าวเข้าสู่วัยผู้สูงอายุ จะให้ความสำคัญกับเรื่องของสไตล์ออกแบบแฟชั่นมากขึ้น จนกระทั่งหลายคนกลายเป็นอินฟลูเอนเซอร์แฟชั่นกับผู้สูงอายุที่เรียกว่า Granfluencers แต่ไม่ได้ลดการให้สำคัญกับคุณภาพการตัดเย็บ เนื้อผ้า และการออกแบบในเชิงป้องกัน เป็นโอกาสของผู้ประกอบการ SME ที่ประสมระหว่างการตัดเย็บที่มีคุณภาพกับเทคโนโลยีที่เหมาะกับผู้สูงอายุ อาทิ เนื้อผ้าที่สามารถรักษาระดับอุณหภูมิและความชุ่มชื้น อีกทั้งยังสามารถขยายไปยังสินค้าในกลุ่มเครื่องประดับ อัญมณี เครื่องสำอาง เพื่อให้สามารถ Mix and Match กับเสื้อผ้าที่ใส่ในแต่ชุด

บริการด้านสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุ เนื่องจากผู้สูงอายุมีปัญหาสุขภาพเพิ่มขึ้นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มโรคที่ไม่ติดต่อ อย่างโรคหัวใจ เบาหวาน ความดัน รวมถึงด้านสุขภาพจิต โอกาสของผู้ประกอบการ SME ในการนำเสนอสินค้าและบริการด้านสุขภาพภายใต้แนวคิด “อายุวัฒนะและทางเลือกสุขภาพ”อาทิ ธุรกิจด้านเครื่องมือและอุปกรณ์ดูแลผู้สูงอายุ ธุรกิจให้บริการด้านการส่งเสริมและดูแลผู้สูงอายุ ธุรกิจฟื้นฟูและกายภาพบำบัด ธุรกิจการรับส่งดูแลผู้สูงอายุ ธุรกิจท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ และการเติบโตของเทคโนโลยีฮาร์ตแวร์ ซอร์ฟแวร์ อินเตอร์เน็ต และ IoT ในปัจจุบันทำให้เกิดการพัฒนาสินค้าและบริการที่สามารถนำมาใช้เพื่ออำนวยความสะดวกและรักษาความปลอดภัยให้กับประชากรผู้สูงอายุ อาทิ ธุรกิจสตาร์ทอัพที่ให้บริการแพลทฟอร์มและแอปพลิเคชันออนไลน์สำหรับผู้สูงอายุ การพัฒนาช่วยเหลือด้านการจองและติดตามสถานะการให้บริการต่าง ๆ ผ่านแพลทฟอร์ม พร้อมเทคโนโลยีและเครื่องมืออันทันสมัยต่างๆ ในการดูแลผู้สูงอายุ

การเติบโตของสังคมผู้สูงอายุทั่วโลก แม้ว่าจะนำมาซึ่งปัญหาและข้อกังวลต่าง ๆ ในทางกลับกัน ก็เป็นโอกาสสำหรับผู้ประกอบการ SME ไม่ว่าจะเป็นผู้ผลิตสินค้าหรือธุรกิจบริการ หัวใจสำคัญของการเติบโตในธุรกิจผู้สูงอายุ คือ การใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ควบคู่กับการสร้าง Community ทั้งชุมชนในพื้นที่จริงหรือในโลกออนไลน์ เพื่อสร้างให้เกิดเครือข่ายการเข้าถึง เกิดความเชื่อมั่น และการยอมรับในแบรนด์สินค้า นอกจากนี้การแสดงออกด้วยความเข้าใจและเอื้ออารี ในการให้บริการ จะเป็นจุดขายความแตกต่างและเสน่ห์ที่น่าดึงดูดของผู้ประกอบการไทย

การตลาดปัจจัย 4 โอกาสของผู้ประกอบการ SME ไทยกับสังคมผู้สูงอายุ

อินโฟกราฟิก

บทความเต็ม